ประวัติหลวงปู่เอี่ยม ปฐมนาม วัดสะพานสูง จังหวัดนนทบุรี ปฐมบทแห่งตำนานพระปิดตาเบญจภาคี
ก่อนที่วัดสะพานสูง อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี จะกลายเป็นสำนักพุทธาคมที่มีชื่อเสียงสืบทอดกันมาถึงสามชั่วอาจารย์ ทั้งหลวงปู่กลิ่นและหลวงพ่อทองสุขในเวลาต่อมา จุดเริ่มต้นของทั้งหมดนี้อยู่ที่ หลวงปู่เอี่ยม ปฐมนาม วัดสะพานสูง จังหวัดนนทบุรี ผู้สร้างพระปิดตาที่ปัจจุบันได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในห้าสุดยอดพระปิดตาเบญจภาคีของเมืองไทย เป็นรองเพียงพระปิดตาหลวงพ่อแก้ว วัดเครือวัลย์เท่านั้น ด้วยมูลค่าซื้อขายในปัจจุบันสูงถึงหลักหกหลักเจ็ดหลัก
บทความนี้จะพาไปย้อนรอยชีวิตของหลวงปู่เอี่ยมอย่างละเอียด พร้อมที่มาของชื่อวัดสะพานสูง
ชาติกำเนิดที่บ้านแหลมใหญ่
หลวงปู่เอี่ยมเกิดในปีฉลู พ.ศ. 2359 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 เป็นบุตรนายนาคและนางจันทร์ มีพี่น้องร่วมท้องเดียวกันรวม 4 คน คือหลวงปู่เอี่ยมเป็นบุตรคนโต นายฟัก นายขำ และนางอิ่ม บ้านเกิดของท่านอยู่ที่ตำบลบ้านแหลมใหญ่ฝั่งใต้ ข้างวัดท้องคุ้ง อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี
อุปสมบทและศึกษาพระปริยัติธรรมที่วัดกัลยาณมิตร
เมื่อปี พ.ศ. 2381 ขณะอายุ 22 ปี หลวงปู่เอี่ยมเข้าพิธีอุปสมบท ณ วัดบ่อ ตำบลปากเกร็ด อำเภอปากเกร็ด หลังอุปสมบทได้เพียงหนึ่งเดือน ท่านย้ายไปจำพรรษาที่วัดกัลยาณมิตร ธนบุรี ซึ่งขณะนั้นพระพิมลธรรมพร เป็นเจ้าอาวาส ย้ายมาจากวัดราชบูรณะ พระนคร หลวงปู่เอี่ยมได้ศึกษาพระปริยัติธรรมและแปลพระธรรมบทอยู่ที่วัดนี้นานถึง 7 พรรษา
ศึกษากรรมฐานที่วัดประยูรวงศาวาส
ปี พ.ศ. 2388 หลวงปู่เอี่ยมย้ายไปจำพรรษาที่วัดประยูรวงศาวาสได้ 3 พรรษา จนถึงปี พ.ศ. 2389 นายแขก สมุห์บัญชี ได้นิมนต์ท่านไปจำพรรษาเพื่อเจริญพระกัมมัฏฐานเป็นครั้งแรก และศึกษาอยู่ที่นั่น 5 พรรษา จนถึงปี พ.ศ. 2396
อาราธนากลับปกครองวัดสว่างอารมณ์
ปี พ.ศ. 2396 ญาติโยมพร้อมด้วยชาวบ้านภูมิลำเนาเดิมในคลองแหลมใหญ่ ซึ่งปัจจุบันคือคลองพระอุดม อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี ได้เดินทางมาอาราธนานิมนต์หลวงปู่เอี่ยมกลับไปปกครองวัดสว่างอารมณ์ หรือวัดสะพานสูงในปัจจุบัน เมื่อหลวงปู่เอี่ยมมาถึงวัดสะพานสูงใหม่ๆ วัดนี้มีเพียงพระประจำพรรษาอยู่แค่ 2 รูปเท่านั้น
ที่มาของชื่อ "วัดสะพานสูง"
ตามเรื่องเล่าที่สืบต่อกันมา สมเด็จกรมพระยาวชิรญาณวโรรสได้เสด็จตรวจการคณะสงฆ์มาที่วัดสว่างอารมณ์แห่งนี้ และทอดพระเนตรเห็นสะพานสูงข้ามคลองวัด ซึ่งปัจจุบันคือคลองพระอุดม ชาวบ้านมักเรียกวัดนี้ว่าวัดสะพานสูงติดปาก ทำให้วัดมีชื่อเรียกกันสองชื่อ พระองค์ทรงเห็นว่าสะพานสูงนี้เป็นนิมิตดีประจำวัด ประกอบกับชาวบ้านนิยมเรียกกันติดปาก จึงประทานเปลี่ยนชื่อวัดสว่างอารมณ์เป็นวัดสะพานสูง สืบมาจนถึงทุกวันนี้
จุดกำเนิดพระปิดตาและตะกรุดโทน
เมื่อหลวงปู่เอี่ยมมาอยู่วัดสะพานสูงได้ 8 เดือน ก่อนวันเข้าพรรษา หลวงพิบูลย์สมบัติ ซึ่งมีบ้านอยู่ปากคลองบางลำภู พระนคร ได้เดินทางมานมัสการ หลวงปู่เอี่ยมได้ปรารภถึงความลำบากในการทำสังฆกรรมและพิธีทางสงฆ์ เนื่องจากอุโบสถเดิมชำรุดทรุดโทรมมาก จึงอยากสร้างถาวรสถานให้วัดเจริญรุ่งเรือง หลวงพิบูลย์สมบัติจึงบอกบุญเรี่ยไรหาทุนทรัพย์มาก่อสร้าง เป็นที่เข้าใจกันว่าช่วงนี้เองที่หลวงปู่เอี่ยมเริ่มสร้างพระปิดตาและตะกรุดเป็นครั้งแรกเพื่อเป็นของชำร่วยแก่ผู้บริจาค ต่อมาปี พ.ศ. 2431 ท่านสร้างศาลาการเปรียญ และปี พ.ศ. 2439 สร้างพระเจดีย์ฐาน 3 ชั้นเพิ่มเติม
ธุดงค์ในเขมร พบชีปะขาวจันทร์ และสัตว์ป่าที่ติดตาม
ระหว่างพำนักที่วัดสะพานสูง หลวงปู่เอี่ยมออกธุดงค์ไปทางแถบประเทศเขมร โดยให้ลูกวัดออกเดินทางล่วงหน้าไปก่อน 6-7 ชั่วโมงแล้วนัดพบกัน ระหว่างการเดินทางท่านได้พบชีปะขาวชาวเขมรชื่อจันทร์ และได้เรียนวิชาอิทธิเวทย์จากท่านผู้นี้อยู่หลายปี จนชาวบ้านแหลมใหญ่คิดว่าท่านมรณภาพไปแล้วเพราะไม่ได้กลับวัดเป็นเวลานาน จึงทำสังฆทานแผ่ส่วนกุศลไปให้ ทำให้หลวงปู่เอี่ยมทราบด้วยญาณของท่านเองและเดินทางกลับมา ครั้งนั้นผมของท่านยาวถึงบั้นเอว จีวรขาดรุ่งริ่ง และมีสัตว์ป่าติดตามมาด้วย ทั้งหมี เสือ และงูจงอาง
จากการเจริญกรรมฐานอย่างเข้มข้นนี้เอง หลวงปู่เอี่ยมจึงสำเร็จวิชาที่เรียกกันว่าโสฬส ตามเรื่องเล่าขานกันมา มีต้นตะเคียนต้นหนึ่งที่มีน้ำมันตกและดุร้ายเป็นที่เกรงกลัวของชาวบ้าน หลวงปู่เพียงยืนเพ่งอยู่ 3 วันเท่านั้น ต้นตะเคียนก็เฉาและยืนต้นตายลง
พระปิดตาเบญจภาคี รองจากหลวงพ่อแก้วเพียงองค์เดียว
หลวงปู่เอี่ยมชอบออกธุดงค์และเมื่อพบว่านมงคลระหว่างทาง ท่านมักเก็บรวบรวมไว้ นำมาบดผสมกับผงวิเศษและเกสรรัก สร้างเป็นพระปิดตาพิมพ์ลอยองค์ในรูปแบบที่คิดค้นขึ้นเองโดยไม่ได้ลอกเลียนแบบผู้ใด ลักษณะเด่นคือเป็นพิมพ์ประกบหน้าหลังจึงมีตะเข็บด้านข้างปรากฏให้เห็นเกือบทุกองค์ หน้าผากมีรอยยุบ และเนื้อจะเป็นสีน้ำตาลเท่านั้นไม่มีเนื้อสีขาว ปัจจุบันพระปิดตาหลวงปู่เอี่ยมได้รับการจัดอยู่ในชุดเบญจภาคีพระปิดตา เป็นที่สุดแห่งความนิยมของนักสะสมพระเครื่อง หายากยิ่งกว่างมเข็มในมหาสมุทร มูลค่าซื้อขายในปัจจุบันอยู่ที่หลักหกหลักถึงเจ็ดหลัก เป็นรองเพียงพระปิดตาหลวงพ่อแก้ว วัดเครือวัลย์เท่านั้น
นอกจากพระปิดตาแล้ว หลวงปู่เอี่ยมยังสร้างตะกรุดโทนมหาโสฬสมงคลอันลือลั่น ปัจจุบันหายากยิ่งกว่าเพชร มีพุทธคุณโดดเด่นด้านแคล้วคลาดปลอดภัยและเมตตามหานิยม
ปัจฉิมวาจาอันเป็นที่มาของศรัทธาสืบไป
ก่อนหลวงปู่เอี่ยมจะมรณภาพด้วยโรคชรา นายหรุ่น แจ้งมา ลูกศิษย์ผู้ใกล้ชิดที่คอยปรนนิบัติท่านได้กราบเรียนขอให้ท่านสั่งเสียเป็นครั้งสุดท้าย หลวงปู่เอี่ยมตอบว่า หากมีเหตุทุกข์เกิดขึ้นให้ระลึกถึงท่านและเอ่ยชื่อท่านก็แล้วกัน คำพูดนี้เองที่กลายเป็นปัจฉิมวาจาอันเป็นที่มาของความศรัทธา ทำให้ผู้คนที่ต้องการพึ่งบารมีหลวงปู่เอี่ยมมาจนถึงทุกวันนี้ ยังคงเอ่ยระลึกถึงชื่อท่านยามมีเหตุสุขทุกข์ หลวงปู่เอี่ยมมรณภาพเมื่อปี พ.ศ. 2439 สิริรวมอายุได้ 80 ปี บวชได้ 59 พรรษา
รูปหล่อเท่าองค์จริงและความศักดิ์สิทธิ์ที่ยังปรากฏ
ปัจจุบันรูปหล่อเท่าองค์จริงของหลวงปู่เอี่ยมประดิษฐานอยู่หน้าพระอุโบสถ สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2480 ในสมัยหลวงปู่กลิ่น ผู้ปกครองวัดสืบต่อจากท่าน เพื่อให้ประชาชนได้กราบสักการะ จนถึงทุกวันนี้ยังมีผู้ศรัทธาจากทั่วสารทิศมากราบไหว้และบนบานตลอดทั้งวัน โดยเฉพาะการนำกระทงใส่ดอกไม้เจ็ดสีมาถวายแก้บนแทบทุกวัน แม้แต่ผงขี้ธูปและน้ำในคลองหน้าวัดก็ยังเชื่อกันว่ามีความศักดิ์สิทธิ์อย่างน่าอัศจรรย์
หลวงปู่เอี่ยม ปฐมนาม วัดสะพานสูง จังหวัดนนทบุรี จึงไม่ได้เป็นเพียงผู้สร้างพระปิดตาเบญจภาคีอันลือลั่นเท่านั้น แต่ยังเป็นปฐมบทของสายพุทธาคมวัดสะพานสูงที่สืบทอดต่อมาถึงหลวงปู่กลิ่นและหลวงพ่อทองสุขในเวลาต่อมา วางรากฐานให้วัดแห่งนี้กลายเป็นสำนักพุทธาคมที่มีชื่อเสียงสืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
- ที่มาเรื่องต้นฉบับ: itti-patihan.com
- ประวัติและปฏิปทาโดยละเอียด: [th.wikipedia.org]
- ข้อมูลพระปิดตาเบญจภาคีและมูลค่าตลาด: [thairath.co.th], [acicertified.com]
- ข้อมูลตะกรุดโทนมหาโสฬสมงคล: [today.line.me]
